Абай Құнанбаевтың ескерткіш-мүсіні

Абай Құнанбаевтың ескерткіш-мүсіні

Ұлы қазақ ақыны, философ, ағартушы, жаңа қазақ жазба әдебиеті мен әдеби тілінің негізін қалаушы Абай Құнанбаевтың ескерткіш – мүсіні (1845 – 1904 жж.) 2020 жылы ақынның 175 жылдығына орай орнатылды. Авторы-Т.Бинашев. «Қара сөздерде» жарияланған халықтың шексіз мүмкіндіктеріне деген гуманизм мен сенімнің гимні, әлемдік әдебиет шығармаларының қазақ тіліне аудармасы, классикаға айналған лирикалық әндер – бұл шығармашылық Абайдың көптеген қырларының бірнешеуі ғана.Абай өмірдің жаңа тұжырымдамасының тасымалдаушысы болды, оны тудырған ортадан жоғары тұрды. Ағартушы адамзат қоғамын жақсы және парасатты, прогрессивті дамығанын көргісі келді. Адамды «ақыл, ғылым, ерік» көтеретін қоғамның прогрессивті дамуына ұмтылу Абай шығармашылығының басты бағыттарының бірі болып табылады.Абайдың барлық шығармашылығы бекершілікке, жалған ұятқа ымырасыздық идеяларымен ұштасқан. Оның пікірінше, адамның мінезі тек қиындықтармен күресуде, осы қиындықтарды жеңуде жатыр.Абай мәдени прогресс, халық бақыты, халықтар арасындағы достық үшін күрескерлердің бірінші қатарына шыға алды. Ол өз халқының мәдениетіне құнды үлес қосып, қазақ әдебиетінің демократиялық бағытын бекітті. Абай Құнанбаев жаңа, өмірді растайтын, әлеуметтік өткір поэзияны құрды, шын мәнінде әдеби тілдің негізін қалаушы болды. Өзіне тән шынайылық пен құмарлықпен ол өз халқын, мәдениетін, ана тілін жақсы көрді.Абай шығармашылығындағы халықты ағарту тақырыбы үлкен әлеуметтік дыбысқа ие болды. Білімді таратуда ақын адамдарды әлеуметтік зұлымдықтан босатудың әдісін көрді.Абай халық бұқарасының шығармашылық күшіне терең сенді және қоғамдық өмірдің қазіргі жағдайында халық бұқарасының өз еңбегінің жемісін толық пайдалану мүмкіндігі жоқ екенін түсінді.Абайдың әйгілі шығармасы 45 қысқа астарлы әңгімеден немесе философиялық трактаттардан тұратын «Қара сөз» прозалық поэмасы болды. Осы» қара сөздерде » этникалық қазақтардың тарихы, педагогикасы, моральдық және құқықтық мәселелері көтеріледі.Абай-XIX ғасырдың екінші жартысындағы қазақ мәдениетінің көрнекті өкілі, жаңа қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы болып саналады.